Vòng bi

Vòng bi hay còn gọi là bạc đạn có tên tiếng anh là Bearing, ngoài ra còn được biết đến với những tên khác là ổ bi, ổ lăn, ổ chặn, ổ bạc đạn, ổ bi bạc đạn,... Hiện nay, vòng bi bạc đạn được sử dụng rộng rãi và thông dụng trong rất nhiều các loại máy móc, thiết bị và đa dạng các ngành nghề khác nhau như: phương tiện giao thông, máy móc công nghiệp, nông nghiệp, thiết bị khoa học,... Vậy thì bạc đạn vòng bi là gì? Thành phần cấu tạo của nó như nào? Hãy cùng Kỷ Nguyên Máy tìm hiểu cụ thể hơn những kiến thức về ổ bi ngay nhé!!!

Khái niệm về vòng bi

Vòng bi là một phận tuy nhỏ bé nhưng lại có một vai trò và ý nghĩ cực kỳ quan trọng và không thể thiếu trong thiết bị, máy móc công nghiệp đặc biệt là cơ khí. Công dụng vòng bi giúp trục quay nhẹ – chịu được tải – chạy chính xác và bền. Thiếu nó, các bộ phận quay sẽ nhanh mòn, nóng và hỏng.

Vòng bi - bạc đạn là gì? là một chi tiết cơ khí dùng để đỡ trục quay, giúp trục quay trơn tru bằng cách giảm ma sát giữa các bộ phận chuyển động.

Trên thị trường vòng bi hiện nay, các hãng vòng bi được tin dùng nhất chia theo mấy nhóm rõ rệt. Nhóm cao cấp gồm SKF (Thụy Điển), FAG/INA (Đức) và NSK, NTN (Nhật) - nổi tiếng về độ chính xác, tuổi thọ và khả năng chịu tải/ tốc độ cao, thường dùng cho máy CNC, spindle và dây chuyền tự động hóa đòi hỏi khắt khe. Nhóm tầm trung có NACHI, KOYO (JTEKT) của Nhật và Timken của Mỹ - cân bằng tốt giữa chất lượng và giá, phổ biến trong cơ khí công nghiệp và động cơ. Nhóm phổ thông giá tốt gồm các thương hiệu Trung Quốc như HRB, LYC, ZWZ, phù hợp cho tải nhẹ hoặc thiết bị không yêu cầu cao. Khi tư vấn cho khách, tiêu chí chọn thường xoay quanh ba yếu tố: tải trọng và tốc độ vận hành, môi trường làm việc và ngân sách - chứ không đơn thuần là "hãng nào đắt hơn thì tốt hơn".

Các loại vòng bi phổ biến

1. Vòng bi cầu

Bạc đạn cầu là loại bạc đạn công nghiệp có thiết kế có thể tách rời với vòng trong, vòng ngoài và còng cách với các phần từ lăn là hàng bi hình cầu. Ổ bi cầu có khả năng hoạt động một cách hiệu quả ở tốc độ cao, tạo ra ít ma sát nhất có thể so với các loại vòng bi khác và có khả năng giảm tiếng ồn và mức độ rung tối đa. Bạc đạn cầu được chế tạo với nhiều kích thước khác nhau, và đa dạng các dòng như:

Vòng bi cầu gồm: ổ bi cầu 1 dãy/ 2 dãy và vòng bi bạc đạn cầu tự lựa

2. Vòng bi tốc độ cao (vòng bi siêu tốc)

Vòng bi tốc độ cao hay còn được nhiều người biết đến là vòng bi tiếp xúc góc, đây là loại vòng bi có rãnh lăn trên vòng trong và vòng ngoài lệch nhau theo phương dọc trục. Đối với khả năng chịu tải dọc trục sẽ tùy thuộc vào độ lớn của góc tiếp xúc. Vòng bi siêu tốc sẽ bao gồm các loại vòng bi như sau:

Vòng bi tốc độ cao gồm: Vòng bi đỡ chặn 1 dãy, ổ bi đỡ chặn 2 dãy và vòng bi đỡ 4 điểm

3. Vòng bi tang trống

Đây là vòng bi bạc đạn công nghiệp tự căn chỉnh được thiết kế để có thể chịu tải trọng hướng tâm. Vòng bi tang trống thông thường có thiết kế theo hàng kép, cả hai hàng của con lăn có rãnh hình cầu chung ở vòng ngoài. Cấu tạo của bạc đạn tang trống không đối xứng nhau, các rãnh lăn được lắp với nhau để tạo thành góc nghiêng 45 độ. Chính cấu tạo đó đã giúp cho vòng bi có khả năng chịu tải dọc trục rất cao, và chịu tải trọng hướng kính thì ở mức trung bình.

Hiện nay, việc sản xuất vòng bi tang trống càng gia tăng với độ chính xác cao và tốc độ quay cao, bởi có tính bền và độ cứng cao mà loại ổ lăn này được ứng dụng nhiều trong các ngành công nghiệp nặng như dầu mỏ, than, vận tải hạng nặng, xây dựng, nhiệt điện,...

Bạc đạn tang trống gồm: Loại vòng bi tang trống cơ bản và loại vòng bi tang trống chặn trục

4. Vòng bi đũa

Là loại vòng bi có con lăn là hình trụ dược tiếp xúc trên một đường thẳng với mặt lăn. Loại bạc đạn này chịu được tải trọng hướng kính khá lớn, ngoài ra còn rất phù hợp khi ứng dụng với môi trường làm việc có vận tốc cao. Vòng bi đũa còn được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực như giúp giảm tải trọng, giúp quá trình vận hành sản xuất diễn ra trơn tru, mượt mà nhất có thể.

Ổ lăn đũa bao gồm: Vòng bi đũa 1 dãy, vòng bi đũa 2 dãy và vòng bi đũa 4 dãy

5. Vòng bi côn

Vòng bi côn có cấu tạo hình nón bao gồm các thành phần cơ bản như: vòng ngoài (cốc), vòng trong (hình nón), con lăn hình côn và vòng cách. Phần cốc (vòng ngoài) của vòng bi này có thể tháo rời trong khi vong trong vẫn đang được cố định vào trục. Vòng bi này cũng có khả năng chịu tải hướng kính khá tốt, có khả năng chịu được bi lăn nhờ bổ sung thêm nhiều bi có kích thước lớn hơn.

Vòng bi côn này thường được lắp thành đôi, giống như vòng bi đỡ chặn. Vòng bi côn thường được gia công bằng nguyên liệu là thép, crom cacbon và được xử lý nhiệt độ tạo độ cứng cho bề mặt sản phẩm.

Vòng bi côn bao gồm: ổ lăn côn 1 dãy, ổ lăn côn 2 dãy và ổ lăn côn 4 dãy

6. Vòng bi tỳ

Vòng bi tỳ hay còn được biết đến là vòng bi chà, là loại vòng bi được cấu tạo từ các hạt bi tròn và con lăn hình trụ. Loại vòng bi này cũng cho phép quay giữa các bộ phận như những loại bạc đạn khác. Vòng bi tỳ thường được ứng dụng trong các môi trường đòi hỏi tải trọng dọc trục cao và ngoài ra, còn có thể hỗ trợ các trục không thẳng hàng.

Vòng bi đũa tỳ/ chà dạng tròn, đũa, kim, côn

7. Vòng bi kim

Vòng bi-bạc đạn kim là loại vòng bi có con lăn hình trụ và các con lăn này có kích thước khả mỏng và dài nên được gọi là lăn kim. Chúng có khả năng chịu tải trọng cực kỳ lớn, ứng dụng được trong hầu hết các môi trường có không gian hẹp và thiết diện nhỏ. Vòng bi này được chia thành nhiều loại khác nhau và vòng bi kim này sẽ không có vòng trong như các loại vòng bi thông thường khác.

Vòng bi kim bao gồm: Ổ lăn kim và vòng cách, ổ lăn kim vỏ dập, ổ lăn kim có các vòng được gia công, ổ lăn kim tự lựa và ổ lăn kim kết hợp.

Phụ kiện vòng bi - Vòng phớt

Vòng phớt (hay còn được biết đến với tên gọi phớt bạc đạn, bạc chắn dầu, phớt vòng bi) là một bộ phận kín, được thiết kế nhằm ngăn chặn sự rò rỉ của chất lỏng (như dầu, nước) hoặc khí giữa các bề mặt chuyển động trong máy móc cơ khí. Loại này còn gọi là vòng đệm kín hoặc vòng chặn dầu, có vai trò chính trong việc giữ kín dầu bôi trơn, ngăn bụi, khí lọt vào hoặc thoát ra khỏi hệ thống, đảm bảo hoạt động trơn tru và hiệu quả của các thiết bị như máy bơm, máy nén, ô tô, và các máy móc công nghiệp khác.

> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM: TOP8 - GIẢI PHÁP VỀ VÒNG PHỚT PHÙ HỢP CHO VÒNG BI CỦA BẠN

Ý nghĩa của các thông số trên vòng bi

Trên mỗi loại vòng bi bạc đạn luôn có những con số, ký hiệu và đã bao giờ bạn thắc mắc hay tự hỏi chúng có ý nghĩa là gì? Hiểu rõ điều đó nên chúng tôi sẽ tiết lộ cho các bạn hiểu rõ hơn về những con số trên ổ bi ngay!

• Đối với hai chữ số đầu tiên chính là kích thước vòng bi vòng trong ứng với kích thước trục và chữ số thứ 3 sẽ là hạng của ổ bi. Cụ thể, hạng của bạc đạn sẽ bao gồm:

• Đối với số thứ 4 trong ký hiệu trên vòng bi thì sẽ là loại của ổ bi. Bao gồm:

Tiêu chí chọn nhà cung cấp vòng bi

Chọn đúng nhà cung cấp vòng bi quyết định trực tiếp đến độ ổn định của thiết bị và chi phí vận hành lâu dài. Bốn tiêu chí cần cân nhắc:

(1) Nguồn gốc và giấy tờ - hàng chính hãng, có CO/CQ rõ ràng, tránh hàng giả nhãn thương hiệu nổi tiếng; 

(2) Sự sẵn hàng và tốc độ giao - kho đủ chủng loại phổ biến (6000, 6200, 6300, côn, đũa...) để không gián đoạn sản xuất;

(3) Hỗ trợ kỹ thuật - tư vấn được chọn mã, chọn tải/tốc độ, thay thế tương đương giữa các hãng;

(4) Chính sách giá và bảo hành - giá cạnh tranh nhưng minh bạch, có cam kết đổi trả khi lỗi. Một nhà cung cấp tốt không chỉ bán vòng bi mà còn đồng hành xử lý sự cố kỹ thuật.

Quy trình bảo trì vòng bi

Bảo trì đúng cách giúp vòng bi đạt hết tuổi thọ và ngăn dừng máy đột ngột. Quy trình cơ bản gồm 5 bước bảo trì vòng bi: 

(1) Kiểm tra định kỳ - nghe tiếng ồn, đo độ rung, kiểm tra nhiệt độ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường;

(2) Bôi trơn đúng chuẩn - dùng đúng loại mỡ/dầu, đúng lượng và đúng chu kỳ, vì bôi trơn sai là nguyên nhân hỏng hàng đầu

(3) Vệ sinh và làm kín - giữ vòng bi sạch, tránh bụi, nước, mạt kim loại xâm nhập;

(4) Căn chỉnh và lắp đặt đúng kỹ thuật - dùng dụng cụ chuyên dụng, tránh gõ trực tiếp làm hỏng rãnh bi;

(5) Thay thế kịp thời - thay theo tuổi thọ khuyến nghị hoặc khi có dấu hiệu mòn, không đợi đến lúc hỏng hẳn.

Như vậy có thể thấy, vòng bi bạc đạn có đa dạng các dòng khác nhau và cũng là linh kiện quan trọng nhằm giúp tăng cường các chức năng và hỗ trợ trong việc vận hành của máy móc thiết bị. Ngoài ra, bạc đạn vòng bi còn là một trợ thủ đắc lực âm thầm làm việc trong môi trường vô cùng khắc nghiệt, ẩn bên trong máy móc thiết bị mà ta không thể nhìn thấy được. Chúng chính là chi tiết máy vô cùng quan trọng cho sự vận hành của máy móc thiết bị. Và nếu bạn đang muốn tìm hiểu cụ thể và tư vấn rõ hơn và các dòng sản phẩm ổ bi thì hãy nhanh tay gọi điện đến cho chúng tôi thông qua Hotline: 077.209.8686