Những điều cần biết về tiêu chuẩn khe hở vòng bi C1, C2, CN, C3, C4 & C5

Khe hở vòng bi là khoảng cách giữa vòng trong và vòng ngoài của vòng bi mà cho phép hai vòng này có thể dịch chuyển tương đối với nhau theo phương hướng kính hoặc theo phương dọc trục. Các tiêu chuẩn khe hở áp dụng cho vòng bi là C1, C2, CN, C3, C4, C5. Khe hở này giúp vòng bi hoạt động linh hoạt, tránh bị kẹt và giảm ma sát khi vòng bi chịu tải, đồng thời đảm bảo độ cứng vững cần thiết trong các ứng dụng cơ khí. Để có thêm nhiều thông tin bổ ích về khe hở vòng bi thì hãy theo dõi ngay bài viết dưới đây nhé!

Ảnh Những điều cần biết về tiêu chuẩn khe hở vòng bi C1, C2, CN, C3, C4 & C5

Khe hở vòng bi là gì?

Khe hở vòng bi là khoảng cách giữa vòng trong và vòng ngoài của vòng bi, cho phép các bộ phận bên trong như lăn hoặc viên bi có thể dịch chuyển tương đối với nhau theo cả phương hướng kính (hướng tâm) và phương dọc trục. Khe hở này giúp vòng bi hoạt động linh hoạt, giảm ma sát và đảm bảo sự bền bỉ trong quá trình vận hành.

Ảnh Khe hở vòng bi là gì?

Tiêu chuẩn khe hở vòng bi C1, C2, CN, C3, C4 & C5

Tiêu chuẩn khe hở vòng bi được quy định để phù hợp với từng loại vòng bi và điều kiện làm việc cụ thể. Thông thường, khe hở trước khi lắp đặt sẽ lớn hơn khe hở khi vòng bi đã đạt nhiệt độ làm việc ổn định do sự giãn nở nhiệt và lực lắp ghép. Một số vòng bi yêu cầu có dự ứng lực nhỏ khi lắp để đạt độ cứng vững cao, đặc biệt trong các ứng dụng như bánh răng đầu trục. Các tiêu chuẩn khe hở vòng bi được ký hiệu bằng các mã như C1, C2, CN, C3, C4, C5, trong đó C3 là loại khe hở phổ biến và hướng tới sự cân bằng giữa độ bền và khả năng hoạt động mượt mà của vòng bi.

(*) Ý nghĩa của từng ký hiệu như sau:

• C1: Khe hở nhỏ hơn tiêu chuẩn, vòng bi có độ chặt cao hơn, dùng cho các ứng dụng cần độ chính xác và độ cứng cao.
• C2: Khe hở nhỏ hơn tiêu chuẩn nhưng lớn hơn C1, phù hợp với các ứng dụng cần giảm rung và tiếng ồn.
• CN (hay còn gọi là Normal): Khe hở tiêu chuẩn của vòng bi, đáp ứng các yêu cầu vận hành thông thường.
• C3: Ký hiệu C3 trên vòng bi, thường dùng để chỉ khoảng hở bên trong của vòng bi. Khe hở lớn hơn tiêu chuẩn, giúp bù trừ giãn nở nhiệt khi vòng bi hoạt động ở nhiệt độ cao, phổ biến trong nhiều ứng dụng công nghiệp.
• C4: Khe hở lớn hơn C3, dùng cho vòng bi chịu tải nhiệt lớn hoặc tốc độ cao.
• C5: Khe hở lớn nhất trong nhóm, phù hợp với điều kiện làm việc rất khắt khe về nhiệt độ và vận tốc cao.

Ảnh Tài liệu tiêu chuẩn khe hở vòng bi bạc đạn C1 - C2 - CN - C3 - C4 - C5 

Hướng dẫn cách đo khe hở vòng bi tiêu chuẩn

Hướng dẫn đo khe hở vòng bi dạng con lăn cầu lỗ côn bằng phương pháp "Giảm khe hở hướng tâm", dùng thước cặp, thước lá và bảng tra khe hở.

1. Chuẩn bị trước khi đo

- Xác định loại ổ bi

- Dụng cụ cần thiết:

• Thước cặp (caliper).
• Bộ thước lá (feeler gauge) có bước chia 0,01 mm.
• Cờ lê móc hoặc cờ lê chữ C.
• Búa thép hoặc búa nhựa.
• Bộ nhả thủy lực (khi cần tháo ổ).
• Bảng tra khe hở xuyên tâm theo đường kính lỗ trong của ổ bi.

2. Xác định dải kích thước và khe hở ban đầu cho phép

- Dùng thước cặp đo đường kính lỗ trong ổ bi.

- Tra bảng tiêu chuẩn khe hở xuyên tâm. Ví dụ: Đo đường kính lỗ trong ổ bi (trên 55 mm) rồi tra bảng để chọn dải khe hở xuyên tâm ban đầu cho phép (dải 50-65 mm tương ứng khoảng 0,05-0,075 mm).

- Ghi lại dải khe hở để làm cơ sở so sánh trong các bước đo tiếp theo.

3. Đo khe hở xuyên tâm ban đầu

- Đặt ổ bi lên trục, chưa siết đai ốc, sao cho ổ tựa đúng vị trí lắp.

- Hướng vòng ngoài lên trên để dễ thao tác.

- Chèn thước lá tại con lăn phía dưới cùng, giữ vuông góc với vòng ngoài.

- Lần lượt lùa các lá thước có chiều dày tăng dần: 0,05 → 0,06 → 0,07 → 0,08 → 0,09 → 0,10 mm...

- Xác định thước lá dày nhất vẫn lùa lọt. Yêu cầu lưỡi thước phải chui sâu dưới con lăn khoảng 20-30 mm, không chỉ chạm đầu lưỡi.

- Ghi lại giá trị này. Ví dụ: lá 0,08 mm vào vừa → khe hở xuyên tâm ban đầu là 0,08 mm.

4. Giảm khe hở bằng cách siết đai ốc

- Lắp vòng đệm và đai ốc khóa lên đầu trục.

- Dùng cờ lê móc kết hợp búa gõ nhẹ để siết đai ốc, giúp kéo vòng trong ổ bi tiến sâu vào trục, làm giảm khe hở bên trong.

- Sau mỗi lần siết, đo lại khe hở xuyên tâm bằng quy trình ở bước 3.

- So sánh giá trị với yêu cầu trong bảng: Ví dụ: Không giảm quá 0,03-0,04 mm so với khe ban đầu. Nếu khe ban đầu là 0,08 mm → khe hở còn lại nên nằm trong khoảng 0,04-0,05 mm.

- Kiểm tra thực tế: Lá 0,05 mm không lọt nữa. Lá 0,03-0,04 mm lọt vừa là đạt.

- Nếu vượt giới hạn → nới hoặc siết thêm nhẹ, rồi đo lại.

5. Tháo ổ bi bằng bộ nhả thủy lực (khi cần)

- Giữ nguyên đai ốc khóa để tránh ổ bi bật ra khi tháo.

- Gắn bộ nhả thủy lực vào đầu trục.

- Vặn vít để bơm dầu vào xi lanh, dầu sẽ ép pít-tông đẩy ổ bi từ từ ra khỏi trục.

- Khi ổ bi dịch chuyển gần đến đai ốc khóa, ngừng bơm, tháo đai ốc, rồi rút ổ bi ra hoàn toàn.

Video hướng dẫn đo khe hở vòng bi dạng con lăn cầu lỗ côn bằng phương pháp giảm khe hở hướng tâm, dùng thước cặp, thước lá và bảng tra khe hở

Công dụng của khe hở vòng bi

Vậy bạn đã biết công dụng của khe hở vòng bi chưa? Khe hở vòng bi được thiết kế và sản xuất để có thể:

• Tạo điều kiện cho các con lăn trong vòng bi có thể tự do quay và dịch chuyển tương đối, giúp vòng bi hoạt động trơn tru và hiệu quả.
• Bù trừ sự giãn nở nhiệt khi vòng bi vận hành với nhiệt độ cao, tránh làm kẹt hoặc quá chặt gây hỏng hóc.
• Giúp phân phối lực tải đều và tối ưu trong quá trình vòng bi làm việc, nâng cao tuổi thọ và độ bền cho thiết bị.
• Đảm bảo độ cứng vững và khả năng chịu tải phù hợp trong các ứng dụng yêu cầu chính xác cao, như bánh răng đầu trục hay máy công nghiệp tự động.

Bài viết trên đây đã chia sẻ đến bạn một số thông tin về khe hở vòng bi, hy vọng có thể cung cấp những kiến thức bổ ích đến bạn. Và nếu bạn cần bất cứ hỗ trợ nào khi mua hàng hay tư vấn thêm về khe hở vòng bi thì hãy liên hệ đến Kỷ Nguyên Máy thông qua Hotline: 077.209.8686, chúng tôi rất hân hạnh được phục vụ quý khách.