Vòng bi ô tô - Cách kiểm tra bạc đạn bánh xe ô tô và giải pháp thay thế

Vòng bi bánh xe ô tô là gì?

Các loại bạc đạn bánh xe ô tô thông dụng

Ô bi xe ô tô côn

• Cấu tạo: Vòng trong và vòng ngoài tách rời, kết hợp con lăn dạng côn xếp theo góc nghiêng.
• Gắn với chi tiết nào trên xe: Moay-ơ bánh sau xe tải, cầu chủ động, hộp số cơ (manual gearbox) và cầu xe bán tải chở tải nặng thường xuyên.
• Đặc điểm: Chịu tải hướng kính và hướng trục đồng thời rất cao. Thường lắp theo cặp đối nhau (back-to-back) để cân bằng lực hai chiều. Phù hợp với xe vận hành điều kiện nặng, thường xuyên chở tải.

Bạc đạn ô tô côn xiên

• Cấu tạo: Rãnh lăn của vòng trong và vòng ngoài giao nhau tại một điểm theo góc xác định (thường 15°-40°).
• Gắn với chi tiết nào trên xe: Moay-ơ bánh trước xe du lịch (bánh dẫn hướng), trục dẫn động bánh trước xe AWD/FWD, gối đỡ trục lái.
• Đặc điểm: Phân bổ tải tốt khi xe vào cua, chịu được lực ngang lớn khi đánh lái. Đây là loại bạc đạn bánh trước ô tô phổ biến nhất trên các dòng xe con hiện đại.

Bạc đạn bánh oto đũa trụ

• Cấu tạo: Con lăn dạng trụ tròn, tiếp xúc với rãnh theo đường thẳng thay vì điểm như bi cầu.
• Gắn với chi tiết nào trên xe: Trục sơ cấp/thứ cấp hộp số, trục cardan (propshaft), một số cụm moay-ơ bánh xe tải trọng lớn yêu cầu chịu lực hướng kính thuần túy.
• Đặc điểm: Chịu tải hướng kính cực cao, tốc độ quay cao, ít sinh nhiệt. Không tự chịu tải hướng trục nên thường kết hợp với vòng bi chặn.

Vòng bi bánh xe cầu rãnh sâu

• Cấu tạo: Bi cầu lăn trong rãnh hình cung sâu ở cả vòng trong lẫn vòng ngoài.
• Gắn với chi tiết nào trên xe: Moay-ơ bánh xe du lịch cỡ nhỏ/vừa, máy phát điện (alternator), bơm nước làm mát, mô-tơ quạt gió điều hòa, trục bơm nhiên liệu.
• Đặc điểm: Ma sát thấp, hoạt động tốt ở tốc độ cao, giá thành phải chăng. Là loại ổ bi xe ô tô chiếm số lượng nhiều nhất trên một chiếc xe tính theo đơn vị linh kiện.

Bạc đạn ô tô cắt côn trong cụm ly hợp

• Cấu tạo: Ổ bi chặn tích hợp với vòng trượt, lắp trên trục sơ cấp hộp số, ngay phía trước đĩa ép ly hợp.
• Gắn với chi tiết nào trên xe: Cụm ly hợp (clutch assembly), chỉ có trên xe số sàn (manual transmission). Khi người lái đạp côn, bạc đạn này tiến vào tiếp xúc đĩa ép để tách đĩa côn khỏi bánh đà.
• Đặc điểm: Không quay liên tục như các loại khác, chỉ hoạt động khi đạp côn. Khi hỏng, dấu hiệu đặc trưng là tiếng kêu xuất hiện khi đạp côn và mất đi khi nhả.

Ảnh các loại bạc đạn bánh xe ô tô thông dụng

Dấu hiệu xe bị bể bạc đạn bánh xe

Tiếng ồn, tiếng rít từ khu vực bánh xe

• Tiếng kêu khi đạp côn → nghi ngờ bạc đạn cắt côn
• Tiếng kêu ở bánh xe, tăng theo tốc độ → nghi ngờ bạc đạn moay-ơ

Xe rung lắc mạnh khi vận hành

Lốp mòn không đều, lệch hoa

Động cơ bị tăng nhiệt độ tăng bất thường

Cách kiểm tra bạc đạn bánh xe ô tô tại nhà

Bước 1: Kiểm tra bằng tai khi lái

Bước 2: Kiểm tra độ rơ bánh xe

Bước 3: Quay tay kiểm tra moay-ơ

Nguyên nhân bạc đạn ô tô hư hỏng và cách khắc phục

Thay bạc đạn bánh xe ô tô - Bảng mã tham khảo

Bạc đạn bánh trước ô tô

Bạc đạn bánh sau ô tô