11+ Các loại máy CNC gia công cơ khí phổ biến hiện nay

Các loại máy CNC cơ khí (Computer Numerical Control) rất đa dạng: gia công phay, tiện, khoan, mài, cắt. Đây là nhóm máy gia công được điều khiển bằng máy tính: kỹ sư mã hóa bản vẽ thành ngôn ngữ lập trình, máy tính đọc mã để điều khiển dụng cụ cắt gọt, tạo ra chi tiết đúng hình dạng, kích thước và độ chính xác theo yêu cầu.

Ảnh Tổng hợp 11 loại máy CNC gia công cơ khí phổ biến: tiện, phay, khoan, mài, cắt laser, plasma, EDM — Kỷ Nguyên Máy

Máy CNC là gì? Các loại máy CNC trong cơ khí

Máy CNC là loại máy móc được điều khiển hoàn toàn tự động bằng máy tính hoặc bộ điều khiển chuyên dụng, dùng để gia công các chi tiết và sản phẩm đa dạng như cắt, phay, tiện, khoan...

Máy hoạt động dựa trên chuỗi lệnh lập trình sẵn (gọi là mã G và mã M), giúp kiểm soát chính xác chuyển động, tốc độ và chức năng máy mà không cần can thiệp thủ công như dùng cần gạt hay bánh xe. Bên trong máy CNC có một bộ điều khiển (MCU) chứa chương trình được phát triển từ bản thiết kế CAD, sau đó mã hóa thành mã lệnh để máy thực hiện theo.

Máy CNC giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu thời gian, chi phí, và nhân công, đồng thời gia tăng độ chính xác và tính lặp lại trong các sản phẩm gia công. Công nghệ CNC được phát triển từ những năm 1940-1950, hiện được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp như cơ khí, gỗ, đá, kim loại.

(*) Bảng so sánh máy CNC và máy cơ truyền thống

Mỗi loại máy CNC đảm nhận một nguyên công khác nhau, với mức giá chênh nhau từ vài chục triệu đến hàng chục tỷ đồng. Phần tiếp theo phân tích 11 loại máy CNC phổ biến theo nguyên lý cắt gọt, vật liệu phù hợp và ứng dụng thực tế trong xưởng.

Loại máy gia công cơ khí CNC nào phổ biến hiện nay?

Ba loại máy gia công cơ khí CNC phổ biến nhất hiện nay là máy tiện CNC, máy phay CNC và máy cắt CNC laser/plasma. Nhóm tiện - phay - khoan đảm nhận gia công cắt gọt khối kim loại, còn nhóm laser - plasma - tia nước chuyên cắt tấm theo biên dạng. Các loại máy CNC còn lại như mài, bào, chuốt, EDM và máy nhiều trục phục vụ nhu cầu chuyên biệt về độ chính xác hoặc biên dạng phức tạp.

1. Máy tiện CNC (Lathe Machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Các loại máy tiện cơ khí được sản xuất trong ngành chiếm từ 25% đến 35% so với các loại máy gia công cơ khí thông dụng dùng trong nhà xưởng.

Ảnh Máy tiện CNC (CNC Lathe) gia công chi tiết tròn xoay: trục, bạc, ren vít — Kỷ Nguyên Máy

(*) Các phân loại:

Hai chuyển động của máy tiện CNC được thực hiện như:

• Chuyển động quay tròn của phôi: tạo ra tốc độ cắt;
• Chuyển động chạy ngang, dọc của dao tiện: tạo ra độ bóng và năng suất gia công.

Vì vậy, các loại máy gia công cơ khí như máy tiện CNC được hoạt động dựa trên cơ chế điều khiển 2 chuyển động trên.

Ảnh Sơ đồ nguyên lý máy tiện CNC: phôi quay tạo tốc độ cắt, dao tiện chạy ngang – dọc tạo độ bóng bề mặt

Các dòng máy CNC tiện như: Máy tiện vạn năng; máy tiện tự động và máy tiện nửa tự động; máy tiện kim loại, máy tiện chuyên dụng; máy tiện cụt; máy tiện nhiều dao; máy tiện chép hình; máy tiện đứng; máy tiện Revolver; các loại máy cnc gỗ tiện, máy tiện mini trung quốc.

2. Máy phay CNC (Milling Machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Máy phay CNC hoạt động dựa trên nguyên lý điều khiển số hóa bằng máy tính, sử dụng dao phay quay để loại bỏ vật liệu theo chương trình G-code trên các trục X, Y, Z (và có thể thêm trục quay). Quá trình bắt đầu từ thiết kế CAD/ CAM, chuyển thành mã G-code, sau đó máy tự động di chuyển dao phay với tốc độ chính xác cao để gia công kim loại, nhựa hoặc gỗ.

Ảnh Máy phay CNC (CNC Milling) gia công mặt phẳng, rãnh và khuôn mẫu 3D trên khối kim loại — Kỷ Nguyên Máy

(*) Các phân loại:

Các loại máy phay CNC được phân loại dựa trên số trục điều khiển (3-axis/5-axis), kích thước và ứng dụng, từ máy 3 trục cơ bản đến 5 trục cao cấp cho gia công phức tạp. Dưới đây là 3 loại phổ biến nhất:

• Máy phay đứng: Trục chính nằm vuông góc với bàn máy theo phương thẳng đứng, giúp gia công chính xác các bề mặt phẳng, rãnh, khoan, taro. Tốc độ cắt nhanh, độ chính xác cao với dung sai gia công lên đến ±0,001 mm, phù hợp gia công đa dạng vật liệu như thép SKD11, nhôm 6061, đồng. Cấu tạo gồm bảng điều khiển CNC tự động, bàn máy di chuyển theo các trục X, Y và Z, hệ thống thay dao tự động giúp tăng năng suất.
• Máy phay ngang: Trục chính nằm song song với bàn máy, thuận tiện gia công các chi tiết dạng hộp số, lốc máy, khuôn mẫu. Thường có kết cấu chắc chắn hơn máy phay đứng, dùng trong sản xuất hàng loạt các chi tiết máy lớn.
• Máy phay giường: Thuộc loại máy phay CNC chuyên dụng cho gia công các chi tiết lớn, nặng. Máy có bàn máy lớn và bệ vững chắc, nhiều đầu dao được bố trí vuông góc cho phép gia công nhiều chi tiết cùng lúc.

Ảnh Cấu tạo máy phay CNC đứng và máy phay CNC ngang: khác nhau ở phương đặt trục chính (spindle)

3. Máy cắt/ khắc CNC (cutting machine/ engraving machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Cấu tạo máy cắt plasma CNC bao gồm nguồn plasma cao áp tạo hồ quang điện, vòi phun khí nén (argon hoặc không khí), bàn làm việc lưới kim loại, hệ thống điều khiển CNC với trục X-Y-Z, và đầu cắt di chuyển chính xác theo chương trình G-code. Nguyên lý hoạt động dựa trên việc ion hóa khí qua hồ quang điện ở nhiệt độ 20.000-30.000°C để cắt kim loại dẫn điện dày đến 50mm với tốc độ cao. 

Ảnh Nguyên lý máy cắt plasma CNC: hồ quang plasma nung chảy và thổi bay kim loại theo biên dạng lập trình

Máy cắt/ khắc CNC là một trong những loại thiết bị gia công phổ biến hiện nay với điều khiển bởi hệ thống máy tính được lập trình sẵn ứng dụng giành riêng để đáp ứng nhu cầu sản xuất.

(*) Các phân loại:

Máy cắt CNC hiện tại có thể cắt trong không gian 3 chiều với yêu cầu khắt khe, tỉ mỉ và độ chính xác cực cao. Đây là 2 thiết bị máy cắt phổ biến trên thị trường hiện nay:

• Máy cắt plasma CNC
• Máy cắt laser CNC là

Ảnh Máy cắt/khắc CNC laser dùng cắt inox, thép tấm và khắc mica theo biên dạng thiết kế — Kỷ Nguyên Máy

Máy cắt CNC được ứng dụng trong ngành cơ khí như: gia công cơ khí inox, nhôm, thép,.. để tạo nên những sản phẩm như: tủ điện công nghiệp, máy biến áp, các loại biển báo, biển hiệu, các sản phẩm trang trí nội thất,…

Một số dòng máy CNC cắt phổ biến hiện nay: Máy cắt laser Mica, máy cắt laser 1060, máy cắt laser 1325, máy cắt laser 1390, máy cắt laser 2030, máy cắt laser 3D, máy cắt laser 4060,...

4. Máy khoan CNC (Drilling Machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Máy khoan CNC được sử dụng để công tạo lỗ trên sản phẩm, nhờ vào sự điều khiển của hệ thống máy tính giúp cho máy khoan CNC có khả năng khoan lỗ trên sản phẩm với yêu cầu độ chính xác cao, tỉ mỉ.

Các loại máy gia công cơ khí như máy khoan CNC được thiết lập bằng hệ thống máy tính và chỉ cần nhập mã lệnh và theo thiết kế có sẵn thì sẽ tạo sản phẩm tuơng ứng. Các mã lệnh từ thông tin sản phẩm trên sẽ đổi thành mã nhị phân để thiết bị máy khoan CNC có thể đọc lệnh và tiến hành khoan lỗ. Các sản phẩm gia công cơ khí sẽ được nằm cố định và chắc chắn trên mâm và trục máy có gắn mũi khoan sẽ tịnh tiến trên bề mặt để tiến hành khoan lỗ.

Ảnh Cách thức hoạt động của máy khoan CNC: mũi khoan quay và tiến dọc theo tọa độ lỗ đã lập trình

(*) Các phân loại:

Trong ngành gia công cơ khí hiện nay thì máy khoan CNC được chia 3 loại:

• Máy khoan đứng: dùng để gia công các lỗ thông hoặc không thông, gia công ren,…
• Máy khoan bàn: được thiết kế & gia công giúp nâng đỡ bàn;
• Máy khoan cần: được thiết kế và lắp đặp gần giống với máy khoan bàn nhưng lại khác là thêm 1 trục nằm ngang để trục khoan chính và độ di chuyển linh động hơn.

Ảnh Máy khoan CNC (CNC Drilling) khoan lỗ định vị và lỗ ren hàng loạt với độ chính xác lặp lại cao

Ứng dụng của máy khoan CNC dùng để gia công trong những chi tiết dạng lỗ như: vít và bu lông; nòng các loại súng hay pháo; xi lanh thủy lực,...

5. Máy bào CNC (Planing Machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Các loại máy gia công cơ khí như máy bào CNC thường được sử dụng trong sản xuất với quy mô nhỏ là chính. Các sản phẩm có hình dáng hẹp và dài thường thích hợp sử dụng với phương pháp bào

Ảnh Máy bào CNC (CNC Planing) gia công mặt phẳng và rãnh dài trên chi tiết kim loại cỡ lớn

Máy bào CNC hoạt động với 2 chuyển động cơ bản:

- Chuyển động tạo hình chính: chuyển động tịnh tiến của dao;

- Chuyển động bước tiến: chuyển động tịnh tiến của máy bàn với yêu cầu từng chi tiết gia công chính xác cao và tỉ mỉ theo đường nét.

(*) Các phân loại: 

Máy bào CNC phổ biến được dụng khá phổ biến và chủ yếu với 02 loại chính là:

- Máy bào ngang: gia công vật liệu có kích cỡ không quá lớn

- Máy bào giường: gia công vật liệu có kích cỡ lớn và có độ trọng tải nặng

Các loại máy gia công cơ khí như máy bào CNC được ứng dụng phổ biến trong gia công mộng trượt đuôi én, rãnh chữ T, bánh răng thẳng, trục then hoa,…

Ảnh Cơ chế điều khiển máy bào CNC: dao chuyển động tịnh tiến khứ hồi, bàn máy tiến từng bước ngang

6. Máy chuốt CNC (Broaching machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Máy công chuốt CNC được áp dụng phương pháp gia công lỗ để là rộng lỗ đã có và thường đi kèm với phuơng pháp khoan để tạo lỗ trên vật liệu.

Nguyên lý hoạt động của máy CNC cơ khí dựa theo chuyển động tịnh tiến của dụng cụ cắt (còn được gọi là dao chuốt) và vật liệu gia công sẽ được cố định. Hình dạng của dao chốt sẽ khác nhau theo từng yêu cầu của khách hàng, tính chất của sản phẩm để áp dụng phương pháp để gia công hình dạng lỗ và hình dạng lỗ gia công sẽ đa dạng như: lỗ tròn, lỗ có rãnh xoắn, then,...

Ảnh Máy chuốt CNC (CNC Broaching) tạo rãnh then và lỗ định hình bằng dao chuốt kéo qua phôi

(*) Các phân loại:

Có 2 loại máy chuốt CNC phổ biến hiện nay như:

• Máy chuốt đứng
• Máy chuốt ngang.

7. Máy mài CNC (Grinding Machine)

(*) Nguyên lý hoạt động:

Máy mài CNC là công đoạn không thể thiếu vì đối với những thành phẩm được cắt gọt bằng các phương pháp khác nhau như: máy phay, khoan, bào,... đều cũng được trải qua công đoạn mài

Máy mài CNC sử dụng đá mài giúp cho mài mỏng lớp vật liệu trên bề mặt chi tiết. Khi gia công chi tiết sẽ được cố định chắc chắn bằng mâm cặp hay ê tô. Máy mài CNC sẽ lắp đặt đá mài trên bàn xoay giúp cho dễ dàng gia công chi tiết trên bề mặt.

Ảnh Máy mài CNC (CNC Grinding) hoàn thiện bề mặt chi tiết thép đã tôi ở nguyên công cuối — Kỷ Nguyên Máy

(*) Các phân loại:

Có 3 loại máy mài CNC phổ biến trên thị trường hiện nay như:

• Máy mài CNC có trục chính nằm ngang với bàn qua lại: có đĩa mài đặt trên trục chính nằm ngang, bề mặt của đĩa ép vào phôi.
• Máy mài CNC có trục chính nằm ngang với bàn quay: Đĩa mài đặt trên bàn quay, bề mặt của đĩa cũng được tiếp xúc với phôi.
• Máy mài CNC có trục chính nằm đứng với bàn qua lại hoặc bàn quay: có trục chính đứng, mặt bên của đĩa mài tiếp xúc với phôi.
• Máy mài CNC được sử dụng để mài mòn và làm nhẵn mịn bề mặt nhằm loại bỏ các chất thừa bám trên bề mặt giúp tạo độ bóng bề mặt cho các chi tiết.

8. Máy CNC Router / máy phay định hình

Máy CNC router là một loại máy cắt điều khiển bằng máy tính, sử dụng dao cắt quay với tốc độ cao để thực hiện các hoạt động cắt và tạo hình chính xác trên nhiều loại vật liệu như gỗ, nhựa, acrylic, nhôm, bọt hoặc vật liệu tổng hợp. Máy phay định hình thường gia công theo 3 trục (X, Y, Z) và có thể có thêm phiên bản 4, 5 hoặc 6 trục để gia công phức tạp hơn. 

Máy này được lập trình bằng phần mềm để tạo ra các mẫu, đường cắt, khắc với độ chính xác và khả năng lặp lại cao, giúp nâng cao năng suất, giảm phế phẩm và đạt chất lượng sản phẩm đồng đều. Máy CNC Router rất phổ biến trong chế biến gỗ, sản xuất đồ nội thất, làm biển hiệu, khuôn mẫu, tủ, và cả trong chế tạo kim loại nhẹ.

Ảnh Máy CNC Router (máy phay định hình) dùng spindle tốc độ cao gia công gỗ, MDF, nhựa và nhôm tấm — Kỷ Nguyên Máy

9. Máy CNC phóng điện (Electrical Discharge Machining)

Máy CNC phóng điện (hay còn gọi là máy xung điện EDM, máy CNC EDM) là loại máy gia công dựa trên nguyên lý phóng điện để cắt hoặc tạo hình vật liệu, đặc biệt là các kim loại cứng và khó gia công bằng phương pháp cơ khí truyền thống.

Máy sử dụng hai điện cực: một điện cực gia công (thường làm bằng đồng hoặc graphit) và một chi tiết cần gia công. Khi có dòng điện cao áp cung cấp qua khoảng cách giữa hai điện cực trong môi trường chứa dung dịch cách điện, sẽ xảy ra hiện tượng phóng điện tạo ra tia lửa điện có nhiệt độ rất cao khoảng 12.000 độ C sẽ làm nóng chảy và bốc hơi phần vật liệu tại vùng tiếp xúc. 

Ảnh Máy CNC phóng điện EDM gia công khuôn dập kim loại cứngMáy CNC phóng điện EDM gia công khuôn dập kim loại cứng

10. Máy cắt tia nước CNC

Máy cắt tia nước CNC là loại máy sử dụng tia nước áp lực cao, có thể kết hợp với hạt mài, để cắt vật liệu theo các thiết kế lập trình sẵn trên hệ thống CNC. Tia nước được bơm với áp suất rất lớn (có thể lên tới 60.000 psi hoặc hơn), tạo thành dòng nước siêu mảnh và tốc độ rất cao, đủ sức cắt xuyên qua nhiều loại vật liệu từ kim loại, đá, thủy tinh đến nhựa, gỗ, cao su,...

Ảnh Máy cắt tia nước CNC waterjet cắt tấm vật liệu dày

11. Máy CNC nhiều trục

Máy CNC nhiều trục là loại máy CNC có khả năng di chuyển và gia công trên nhiều trục chuyển động hơn so với loại cơ bản 3 trục (X, Y, Z). Các trục phụ thêm như trục A, B, C sẽ có chức năng quay hoặc xoay để máy có thể gia công các chi tiết phức tạp hơn nhiều mặt cùng lúc hoặc tạo các hình dạng đa chiều chính xác hơn.

(*) Ví dụ:

- Máy CNC 3 trục di chuyển theo 3 hướng X (ngang), Y (dọc), Z (lên xuống).

- Máy CNC 4 trục có thêm trục A (trục xoay quanh trục X) giúp xoay chi tiết để gia công nhiều mặt hoặc đa chiều.

- Máy CNC 5 trục có thêm trục B (xoay quanh trục Y), cho phép dao cắt gia công chi tiết với các đường cong và mặt nghiêng phức tạp

- Máy CNC đa trục có thể lên tới 6 trục hoặc nhiều hơn, thường dùng để gia công các chi tiết nhiều mặt và phức tạp nhất trong các ngành hàng không, khuôn mẫu, ô tô...

Ảnh Máy CNC nhiều trục gia công chi tiết phức tạp trong một lần gá

Sau một thời gian sử dụng, các máy CNC trên thường gặp sự cố phổ biến như lỗi trục chính, hỏng hệ thống điều khiển servo, lệch thanh trượt ray dẫn hướng hoặc hư hỏng spindle do bụi bẩn và quá tải... Do đó cần nắm vững hướng dẫn sửa chữa máy CNC để giúp kéo dài tuổi thọ và duy trì độ chính xác cho các loại máy CNC gia công cơ khí.

Sau khi xác định được loại máy CNC phù hợp với vật liệu và nguyên công của xưởng, yếu tố quyết định tiếp theo là ngân sách. Giá máy CNC tại Việt Nam chênh nhau theo số trục, công suất, thương hiệu và tình trạng máy mới hay đã qua sử dụng.

Máy CNC giá bao nhiêu? Bảng giá tham khảo mới nhất 2026 từ Kỷ Nguyên Máy

(*) Bảng giá máy CNC tham khảo 2026

Nguồn: Khảo sát thị trường Việt Nam - Kỷ Nguyên Máy, cập nhật tháng 8/2026. Giá tham khảo, chưa gồm VAT và chi phí lắp đặt.

(*) Tự chế tạo máy CNC từ các linh kiện máy CNC tự chế giá rẻ

Hoàn toàn có thể chế tạo máy CNC cơ bản từ linh kiện máy CNC tự chế giá rẻ, phù hợp cho xưởng nhỏ hoặc DIY tại Việt Nam. Việc tự chế tạo này Tiết kiệm 50-70% chi phí so máy công nghiệp trên. Tuy nhiên, nhược điểm là độ chính xác thấp hơn (±0.1mm), cần kỹ năng cơ khí cơ bản.

Cấu tạo máy CNC cơ bản bao gồm khung máy, hệ thống trục chuyển động (X, Y, Z), động cơ bước (stepper motor) hoặc servo, bộ điều khiển (như Arduino/GRBL) và dụng cụ cắt (spindle). Đối với linh kiện máy CNC tự chế giá rẻ, bạn có thể dùng các chi tiết trong bảng dưới đây.

Ảnh Linh kiện máy CNC tự chế

Câu hỏi thường gặp

Q1: Xưởng cơ khí nhỏ nên đầu tư loại máy CNC nào trước?

Xưởng cơ khí nhỏ nên đầu tư máy tiện CNC hoặc máy phay CNC 3 trục trước, vì đây là hai loại máy phổ dụng nhất, giá 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng cho máy mới. Ngân sách hạn chế có thể chọn máy phay CNC đã qua sử dụng, giá 300 đến 800 triệu đồng.

Q2: Giá máy CNC rẻ nhất hiện nay khoảng bao nhiêu?

Máy CNC mới rẻ nhất hiện nay là máy khắc CNC mini, giá từ 39 triệu đồng. Máy CNC gỗ đã qua sử dụng model 1212 có giá 45 đến 60 triệu đồng. Nếu tự chế tạo từ linh kiện giá rẻ, chi phí giảm 50 đến 70 phần trăm, đổi lại độ chính xác chỉ đạt khoảng ±0,1 mm.

Q3: Máy CNC 3 trục và 5 trục khác nhau ra sao?

Máy CNC 3 trục di chuyển dao theo ba trục X, Y, Z nên phải gá lại phôi nhiều lần khi gia công chi tiết phức tạp. Máy CNC 5 trục có thêm hai trục xoay, cho phép gia công nhiều mặt trong một lần gá. Giá máy 3 trục từ 500 triệu, máy 5 trục từ 4 tỷ đồng.

>> CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM: TOP10 - CÁC LOẠI MÁY PHAY CNC ĐÁNG MUA NHẤT

Các loại máy CNC chia theo nguyên lý cắt gọt - tiện/phay/khoan cho gia công cơ, laser/plasma/waterjet cho cắt tấm, EDM cho vật liệu cứng. Việc lựa chọn đúng dòng máy CNC phù hợp với nhu cầu sản xuất sẽ quyết định chất lượng và hiệu quả lâu dài. Nếu bạn đang tìm hiểu, Kỷ Nguyên Máy sẵn sàng tư vấn và cung cấp giải pháp trọn gói về máy CNC, liên hệ ngay hotline: 077.209.8686 nhé.